Blog

Từ những trăn trở về không gian sống và mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, KTS Tô Hữu Dũng theo đuổi một hướng tiếp cận kiến trúc tiết chế, bền vững và giàu tính nhân văn. Với Ga.o House, công trình đoạt “cú đúp” Top 10 House Awards và Top 10 Green Project Awards 2025, anh không chỉ đưa ra lời giải cho bài toán ở và làm việc trong cùng một không gian, mà còn kiến tạo một hệ sinh thái sống có khả năng tự vận hành và thích ứng dài hạn. Cùng trò chuyện với KTS Tô Hữu Dũng để khám phá những tư duy thiết kế bền vững, giản dị nhưng sâu sắc, phía sau công trình đoạt giải giàu tính thích ứng và nhân văn này.

PV: Chào anh, anh có thể chia sẻ một chút về hành trình bén duyên của mình với ngành kiến trúc được không?

Tôi đến với kiến trúc trước hết từ sự yêu thích dành cho không gian sống và cách con người tương tác với môi trường xung quanh mình. Ngay từ khi còn trẻ, tôi đã luôn bị cuốn hút bởi câu hỏi: một công trình không chỉ đẹp mà còn có thể tạo ra cảm xúc, thay đổi chất lượng sống và gắn kết con người với môi trường thiên nhiên như thế nào.

Trong quá trình học tập và làm nghề, tôi nhận ra kiến trúc không đơn thuần là việc tạo ra một hình khối hay một công trình hoàn chỉnh về công năng, mà còn là một cách để trả lời những vấn đề lớn hơn: lối sống, văn hóa, khí hậu, tài nguyên và cả tương lai của môi trường sống. Chính điều đó khiến tôi gắn bó với nghề cho đến hôm nay. Với tôi, kiến trúc là một hành trình học hỏi liên tục không ngừng nghỉ, càng đi sâu càng thấy mình cần sống chậm hơn, quan sát kỹ hơn và có trách nhiệm hơn với từng quyết định thiết kế.

PV: Trong quá trình làm nghề, đâu là triết lý sáng tạo mà anh luôn đặt làm kim chỉ nam cho các dự án của mình?

Triết lý mà tôi luôn theo đuổi là: kiến trúc là hành trình sáng tạo và phải bắt đầu từ con người, để phục vụ con người nhưng luôn gắn liền trách nhiệm với môi trường.

Tôi tin rằng một công trình tốt không nhất thiết phải phô trương hay phô diễn quá nhiều về mặt hình thức. Điều quan trọng hơn là nó có phù hợp với đời sống thực tế hay không, có giải quyết đúng những nhu cầu sâu bên trong của người sử dụng hay không, và có tạo ra một mối quan hệ hài hòa với khí hậu, vật liệu địa phương và môi trường xung quanh hay không.

Theo thời gian, tôi luôn ưu tiên những giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả, những không gian có thể thích nghi theo thời gian, và những quyết định thiết kế mang tính dài hạn thay vì chỉ tạo ấn tượng tức thời. Với tôi, sáng tạo không nằm ở sự khác biệt để gây chú ý, mà nằm ở khả năng tìm ra một lời giải vừa tinh tế, vừa bền vững, nhưng nhân văn.

Kiến trúc sư Tô Hữu Dũng tại dự án Ga.o House

PV: Cơ duyên nào đưa anh đến với dự án Ga.o House?

Ga.o House đến với tôi như một cơ hội rất đặc biệt, bởi đây không chỉ là bài toán về nhà ở, mà còn là một bài toán về lối sống. Ngay từ đầu, chủ đầu tư đã mong muốn có một không gian vừa để ở, vừa để làm việc, đồng thời phải đủ mở để kết nối với thiên nhiên nhưng vẫn đảm bảo tính riêng tư và sự thư giãn trong đời sống hàng ngày.

Điều khiến tôi thật sự đồng cảm với dự án này là ở chỗ nó đặt ra những câu hỏi rất thời đại (nhất là sau thời kỳ dịch bệnh toàn cầu): làm thế nào để sống và làm việc trong cùng một không gian mà không bị xung đột? Làm thế nào để một công trình quy mô nhỏ nhưng vẫn tạo ra chất lượng sống tốt, tiết kiệm năng lượng, giảm tác động đến môi trường và có thể thích ứng lâu dài?

Chính từ sự đồng điệu đó, Ga.o House dần được hình thành không phải như một “ngôi nhà đơn thuần”, mà giống một mô hình sống thử nghiệm cho một cách sống mới: linh hoạt hơn, bền vững hơn và gần với tự nhiên hơn.

PV: Ý tưởng chủ đạo và thông điệp thiết kế mà anh muốn gửi gắm qua công trình này là gì?

Ý tưởng chủ đạo của Ga.o House là tạo ra một hệ không gian sống – làm việc cộng sinh với thiên nhiên, nơi kiến trúc không đứng tách rời khỏi môi trường mà trở thành một phần của vòng tuần hoàn tự nhiên.

Chúng tôi không muốn công trình chỉ dừng lại ở việc “có mảng xanh” hay “tiết kiệm năng lượng” theo nghĩa hình thức. Điều quan trọng hơn là làm sao để từng thành phần của ngôi nhà, từ kết cấu, vật liệu, thông gió, ánh sáng, nước mưa, cây xanh cho đến cảnh quan,… đều được kết nối thành một hệ thống vận hành hợp lý, giúp giảm tiêu thụ tài nguyên nhưng vẫn nâng cao trải nghiệm sống.

Thông điệp mà tôi muốn gửi gắm qua Ga.o House là: kiến trúc bền vững không nhất thiết phải lớn lao hay phức tạp; nó có thể bắt đầu từ những lựa chọn rất cụ thể, rất thực tế và rất có ý thức trong từng quyết định thiết kế. Khi kiến trúc được làm với sự tiết chế, thấu hiểu bối cảnh và tôn trọng tự nhiên, nó sẽ tự tạo ra giá trị lâu dài.

Sân phía trước có hồ cá sinh thái, vườn cây mini mát mắt

PV: Trong quá trình triển khai, anh và team đã gặp những khó khăn hay thuận lợi nào đáng nhớ? Có thể chia sẻ thêm cùng bạn đọc không?

Điều đáng nhớ nhất trong quá trình triển khai Ga.o House là chúng tôi phải giữ được sự nhất quán từ ý tưởng đến thực thi. Với một dự án theo đuổi định hướng bền vững, thách thức không chỉ nằm ở thiết kế ban đầu mà còn nằm ở việc làm sao để mọi chi tiết khi thi công đều không đi chệch khỏi tinh thần cốt lõi của công trình.

Khó khăn lớn nhất là cân bằng giữa nhiều yếu tố cùng lúc: chi phí, kỹ thuật, vật liệu, tiến độ và chất lượng không gian. Những giải pháp bền vững trong thực tế không phải lúc nào cũng là con đường dễ nhất. Có những lúc đội ngũ phải điều chỉnh rất nhiều để vừa khả thi về thi công, vừa giữ được hiệu quả môi trường và thẩm mỹ của công trình.

Tuy nhiên, thuận lợi lớn nhất là chúng tôi là có một đội ngũ cùng chung quan điểm, và chủ đầu tư cũng sẵn sàng đồng hành với những giải pháp cần nhiều sự kiên nhẫn hơn. Chính sự tin tưởng đó giúp dự án không bị đánh đổi bởi các lựa chọn ngắn hạn. Nhìn lại, tôi nghĩ điều quý giá nhất không chỉ là công trình hoàn thành, mà là quá trình tất cả các bên cùng tin vào một giá trị chung và cùng nỗ lực để hiện thực hóa nó.

PV: Ga.o House đặt mục tiêu giảm phát thải trong toàn bộ vòng đời công trình. Anh và nhóm thiết kế đã bắt đầu xây dựng chiến lược này từ những bước đầu tiên của quá trình thiết kế ra sao?

Ngay từ giai đoạn đầu, chúng tôi đã xác định rằng muốn giảm phát thải một cách thực chất thì không thể chỉ xử lý ở lớp “thiết bị” hay “công nghệ” về sau, mà phải bắt đầu từ những quyết định nền tảng nhất của thiết kế.

Trước hết, chúng tôi xem xét mô hình công trình theo hướng lai giữa ở và làm việc, để giảm nhu cầu di chuyển hàng ngày và kéo theo việc giảm tiêu thụ năng lượng gián tiếp trong vận hành. Tiếp theo là lựa chọn hệ kết cấu thép lắp ghép bằng liên kết bu lông, cho phép thi công khô, giảm lãng phí tại công trường, đồng thời tạo tiền đề cho việc tháo dỡ, tái sử dụng hoặc tái chế vật liệu trong tương lai. Đây là một lựa chọn rất quan trọng nếu nhìn công trình ở góc độ vòng đời dài hạn.

Song song đó, chúng tôi ưu tiên các giải pháp thụ động như thông gió tự nhiên, chiếu sáng tự nhiên, tổ chức lớp đệm xanh, mặt nước, khoảng rỗng và hướng mở hợp lý để giảm tải cho hệ thống cơ điện. Sau cùng mới là các giải pháp chủ động như điện mặt trời và thu nước mưa nhằm tối ưu vận hành.

Tôi nghĩ điểm quan trọng nhất là: chiến lược giảm phát thải của Ga.o House không được xây dựng như những mảnh ghép rời rạc, mà được lồng vào tư duy thiết kế ngay từ đầu để mỗi quyết định đều góp phần vào mục tiêu chung.

Lối lên tầng trên của Ga.o House

Góc cầu thang là một mảng xanh trồng cây đẹp mắt

Không gian tầng trệt là văn phòng làm việc

PV: Ga.o House có một hệ sinh thái khá thú vị với hồ cá, vườn cây, hệ thống thu nước mưa và các khoảng thông tầng lớn. Anh có thể chia sẻ cách những yếu tố này được kết nối để tạo nên một vòng tuần hoàn vi khí hậu cho công trình? 

Chúng tôi xem những yếu tố như hồ cá, cây xanh, nước mưa hay thông tầng không phải là các chi tiết trang trí riêng lẻ, mà là các thành phần của một hệ vi khí hậu có chủ đích.

Các khoảng thông tầng lớn đóng vai trò như “lá phổi” của ngôi nhà, giúp không khí nóng có đường thoát lên cao và hỗ trợ dòng đối lưu tự nhiên. Cây xanh được bố trí xen kẽ ở nhiều lớp không gian để tạo bóng mát, làm mềm vi khí hậu và giảm bức xạ nhiệt lên bề mặt công trình. Mặt nước của hồ cá góp phần làm dịu nhiệt độ cục bộ, tăng cảm giác thư giãn và bổ sung độ ẩm phù hợp trong điều kiện khí hậu nóng.

Hồ hứng nước mưa phục vụ tưới tiêu và vận hành hồ cá sinh thái

Trong khi đó, hệ thống thu nước mưa không chỉ mang ý nghĩa tiết kiệm tài nguyên, mà còn giúp nuôi dưỡng phần cảnh quan và duy trì hệ sinh thái nhỏ bên trong công trình. Khi các yếu tố này được kết nối với nhau, ngôi nhà không còn là một khối kín phụ thuộc hoàn toàn vào thiết bị cơ khí, mà trở thành một môi trường sống có khả năng tự điều tiết ở một mức độ nhất định.

Tôi nghĩ điều thú vị nhất là người ở trong Ga.o House có thể cảm nhận được sự vận hành ấy bằng chính trải nghiệm hàng ngày: ánh sáng thay đổi, gió đi qua, tiếng nước, bóng cây, độ mát của không khí. Đó là một sự bền vững rất trực tiếp và rất dễ cảm nhận.

PV: Một chi tiết thú vị khác của Ga.o House là việc tái sử dụng những tảng đá dư từ quá trình làm móng để tạo thành cổng nhà và các yếu tố cảnh quan. Ý tưởng này xuất hiện như thế nào trong quá trình thiết kế?

Ý tưởng này xuất hiện khá tự nhiên trong quá trình thi công. Khi đào móng, chúng tôi nhận thấy có một lượng đá dư tương đối lớn. Thay vì xem đó là phế thải cần vận chuyển đi, chúng tôi đặt câu hỏi ngược lại: liệu những vật liệu này có thể tiếp tục sống một vòng đời mới ngay trong chính công trình hay không?

Từ suy nghĩ đó, các tảng đá được giữ lại, chọn lọc và đưa vào thiết kế cổng cũng như một số thành phần cảnh quan. Điều tôi thích ở giải pháp này là nó không chỉ giúp giảm lượng chất thải xây dựng, giảm vận chuyển và giảm nhu cầu mua thêm vật liệu mới, mà còn tạo ra một ngôn ngữ vật chất rất thật cho công trình. Những viên đá đó vốn thuộc về chính khu đất, và khi chúng quay trở lại trong một hình thức mới, công trình cũng vì thế mà có thêm một lớp ký ức và tính bản địa.

Đôi khi, những giải pháp bền vững có giá trị nhất lại không đến từ công nghệ phức tạp, mà đến từ việc nhìn lại những gì mình đang có với một tư duy tiết kiệm và trân trọng hơn.

Đá còn dư lại sau quá trình làm móng được xếp chồng lên nhau tạo cổng nhà độc đáo

PV: Công trình Ga.o House đã đoạt “cú đúp” giải thưởng năm nay khi góp mặt trong hai hạng mục Top 10 House Awards và Top 10 Green Project Awards. Cảm xúc của anh khi nhận được giải thưởng này như thế nào? Nó có ý nghĩa ra sao trong hành trình làm nghề của anh?

Khi nhận tin Ga.o House được vinh danh ở cả hai hạng mục, cảm xúc đầu tiên của tôi là vui và biết ơn. Vui vì những nỗ lực rất bền bỉ của cả đội ngũ cuối cùng cũng được ghi nhận. Biết ơn vì công trình không chỉ được nhìn nhận ở khía cạnh nhà ở, mà còn được đánh giá cao ở giá trị môi trường và tư duy bền vững mà chúng tôi đã theo đuổi ngay từ đầu.

Khoảng thông tầng lớn và khu vườn treo đẹp mắt đối diện tầm nhìn

Với cá nhân tôi, giải thưởng này không chỉ là một dấu mốc nghề nghiệp, mà còn là một sự khích lệ rất lớn để tiếp tục tin vào con đường mình đang đi. Trong bối cảnh hiện nay, làm kiến trúc bền vững đôi khi đòi hỏi nhiều sự kiên trì và kiên định hơn, bởi nó không phải lúc nào cũng là lựa chọn nhanh nhất hay dễ dàng nhất. Vì vậy, sự ghi nhận này có ý nghĩa như một lời khẳng định rằng những cách làm nghiêm túc, tiết chế và có trách nhiệm vẫn có chỗ đứng và vẫn được trân trọng.

Tôi cũng xem đây là niềm vui chung của toàn bộ cộng sự, kỹ sư, đơn vị thi công và chủ đầu tư – những người đã cùng nhau biến một ý tưởng thành một công trình thực sự có thể sống được, vận hành được và tạo ra giá trị tích cực.

PV: Nếu gửi một lời nhắn đến các kiến trúc sư trẻ, anh muốn chia sẻ điều gì từ chính trải nghiệm và hành trình nghề nghiệp của mình?

Nếu được gửi một lời nhắn, tôi muốn nói rằng: hãy dành thời gian để hiểu thật sâu lý do vì sao mình làm nghề này.

Kiến trúc là một nghề đẹp, nhưng cũng là một nghề đòi hỏi rất nhiều sự bền bỉ, khiêm tốn và trách nhiệm. Sẽ có những lúc chúng ta bị cuốn vào hình thức, vào tốc độ, vào áp lực của thị trường, nhưng điều giúp mình đi đường dài vẫn luôn là giá trị cốt lõi mà mình tin tưởng.

Tôi nghĩ các kiến trúc sư trẻ không cần quá vội để tạo ra điều “khác biệt” theo nghĩa bề mặt. Điều quan trọng hơn là hãy quan sát thật kỹ đời sống, hiểu con người, hiểu vật liệu, hiểu khí hậu và cần có một tư duy khoa học để đặt ra vấn đề và giải quyết vấn đề. Khi có một nền tảng tư duy vững mạnh, sự sáng tạo sẽ đến một cách tự nhiên và có chiều sâu hơn.

Và cuối cùng, hãy luôn giữ cho mình sự tử tế. Tử tế với công trình, với cộng sự, với người sử dụng và với môi trường. Bởi suy cho cùng, kiến trúc không chỉ là thứ chúng ta xây lên, mà còn là dấu ấn của cách chúng ta lựa chọn sống và làm nghề.

Xin chân thành cảm ơn anh đã tham gia phỏng vấn! 

Biên tập: Thanh Thảo

Dấu ấn Top 10 là tuyến bài phỏng vấn đặc biệt cùng các kiến trúc sư đã được vinh danh tại Top 10 Awards 2025. Thông qua những chia sẻ chân thật về hành trình nghề nghiệp, câu chuyện phía sau các công trình và cảm xúc khi nhận giải, tuyến bài mang đến góc nhìn truyền cảm hứng cho cộng đồng kiến trúc sư và nhà thiết kế. Đây không chỉ là câu chuyện của những người đi trước, mà còn là lời mời gọi thế hệ tiếp theo mạnh dạn tham gia và ghi dấu ấn tại Top 10 Awards 2026. 👉 Theo dõi “Dấu ấn Top 10” để: – Lắng nghe kinh nghiệm và bài học từ các kiến trúc sư được vinh danh. – Khám phá giá trị nghề nghiệp mà giải thưởng mang lại. – Tìm cho mình động lực và lý do để trở thành gương mặt tiếp theo tại Top 10 Awards 2026. ___________________________________________________________________________________ Top 10 Awards là giải thưởng thường niên nhằm tìm kiếm xu hướng tiêu biểu trong ngành Kiến trúc, Nội thất và Công trình xanh tại Việt Nam, thông qua việc lựa chọn ra 10 thiết kế tiêu biểu ở 03 hạng mục: Top 10 House Awards, Top 10 Interior Design Awards, Top 10 Green Project Awards. Sáng lập bởi KIENVIET MEDIA từ năm 2018 giải thưởng được bảo trợ các tổ chức đầu ngành: Hội Kiến trúc sư Việt Nam (VAA), Hội đồng công trình xanh Việt Nam (VGBC), Hội Nội thất Việt Nam (VNIA) và Phòng Thương mại Italia tại Việt Nam (ICHAM). Top 10 Awards tôn vinh các tác giả và tác phẩm, đồng thời thúc đẩy các giá trị thẩm mỹ, sáng tạo và bền vững trong lĩnh vực kiến trúc – nội thất – công trình xanh tại Việt Nam. Giải thưởng khẳng định vai trò của thiết kế như một phần thiết yếu của ngành công nghiệp văn hóa và sáng tạo, góp phần nâng cao vị thế của sản phẩm thiết kế Việt trên thị trường quốc tế. _____________________________________________________________________________________ Liên hệ tài trợ/đối tác đồng hành: Ms Hương (Project Manager | [email protected] | 0988.857.346) Hồ sơ giải thưởng: xem tại đây – Tổ chức: KIENVIET MEDIA – Bảo trợ: Hội Kiến trúc sư Việt Nam, Hội đồng công trình xanh Việt Nam (VGBC), Hội Nội thất Việt Nam, Phòng Thương mại Italia tại Việt Nam(ICHAM) – Tài trợ Kim cương: GROHE – Tài trợ Vàng: Khóa Huy Hoàng – Tài trợ Đồng: AMY GRUPO – Truyền thông: kienviet.net, Interior Daily – Bảo trợ truyền thông: Tạp chí kiến trúc Việt Nam, Tạp chí Kiến trúc nhà đẹp – Đối tác truyền thông: ELLE Decoration Việt Nam, Việt CG, Happynest, HomeDecorPlus ______________________________________________________________________________________ Thông tin chính thức của giải thưởng vui lòng liên hệ/truy cập: – Website: kienviet.net, Top 10 Awards, Interior Daily – Fanpage: Top 10 Awards – Hotline: 097 6658 102 – Email: [email protected]