MUFA| KIẾN TRÚC CỦA SỰ TÁI SINH | LÊ NGỌC OANH
THÔNG TIN DỰ ÁN:
- Diện tích sàn: 1.500 m²
- Năm hoàn thành: 2025
- Loại hình: Nhà hàng theo mô hình Farm to Table, kết hợp trồng nấm, sản xuất thực phẩm và trải nghiệm không gian sinh thái
1. Bối cảnh & khởi nguồn dự án
MUFA tọa lạc tại Tam Đảo, khu vực núi cao với độ ẩm lớn, sương mù dày và nền nhiệt mát quanh năm. Điều kiện vi khí hậu đặc thù này vừa là lợi thế tự nhiên, vừa là thách thức đối với các công trình kiến trúc. Công trình tiền thân của MUFA bị bỏ không trong nhiều năm, từng rơi vào trạng thái xuống cấp, ẩm thấp – những đặc điểm thường bị xem là bất lợi trong kiến trúc. Tuy nhiên, chính trong bối cảnh ấy, Kiến trúc sư nhận ra một khả năng khác: đây là môi trường lý tưởng cho nấm sinh trưởng – loài sinh thể phát triển mạnh trong điều kiện ẩm, tối và giàu vật chất hữu cơ.
Thay vì chống lại điều kiện tự nhiên của Tam Đảo, MUFA lựa chọn đi cùng nó. Nấm không được đưa vào như một hình ảnh biểu tượng, mà như một giải pháp sinh học phù hợp với địa hình, khí hậu và trạng thái sẵn có của công trình.Thay vì cải tạo công trình theo hướng chống ẩm, tách biệt với môi trường, kiến trúc sư chủ động giữ lại trạng thái ẩm, thô và không hoàn hảo, coi đó là điều kiện khởi sinh cho một hệ sinh thái mới
2. Ý tưởng & triết lý: Kiến trúc như một sinh thể sống
Nấm trở thành trung tâm của tư duy thiết kế không vì hình thức biểu tượng, mà vì chức năng sinh thái. Trong tự nhiên, nấm là mắt xích giúp chuyển hóa vật chất hữu cơ thành dinh dưỡng cho đất. Tại MUFA, logic này được mở rộng sang kiến trúc: công trình không chỉ là nơi chứa đựng hoạt động, mà là một phần của chu trình chuyển hóa vật chất và năng lượng.MUFA áp dụng mô hình Farm to Table – rút ngắn khoảng cách farm đến nhà hàng. Nấm được nuôi trồng ngay trong lòng công trình, tham gia trực tiếp vào hệ thống thực phẩm của nhà hàng. Mọi người được tham gia quá trình trồng, thu hái nấm hữu cơ và trải nghiệm ẩm thực độc đáo từ nấm.Triết lý thiết kế của MUFA vì thế không hướng tới sự hoàn thiện tĩnh, mà chấp nhận kiến trúc như một trạng thái động, nơi công trình liên tục thích nghi, thay đổi và vận hành cùng môi trường tự nhiên.
3. Giải pháp kiến trúc & ngôn ngữ không gian
Cấu trúc cũ với nhiều đường thẳng và góc cạnh được giữ lại và can thiệp tối thiểu. Các đường cong và mảng xanh được đưa vào. Những mảng tường thô mộc được lựa chọn để giữ lại. Sau quá trình can thiệp, công trình gợi lên như một cây nấm khổng lồ. Chuyển động của con người trong công trình được dẫn dắt qua các đường cong liên tục, tạo cảm giác bước vào một môi trường sinh học hơn là một công trình kiến trúc truyền thống.
Đường cong tại MUFA không mang tính trang trí mà đóng vai trò cấu trúc và dẫn dắt chuyển động. Vật liệu tái sử dụng từ công trình cũ được chuyển hóa thành các yếu tố kiến trúc và tác phẩm nghệ thuật, tạo nên một không gian vừa thô mộc vừa giàu cảm xúc.
4. Năm hang nấm – trái tim của công trình
Trung tâm của MUFA là năm hang nấm. Mỗi hang là một đơn vị kiến trúc độc lập, được thiết kế theo các điều kiện vi khí hậu riêng biệt về nhiệt độ, độ ẩm và ánh sáng, tương ứng với yêu cầu sinh trưởng của từng loài nấm và cung cấp thực phẩm cho nhà hàng. Không gian này đồng thời cho phép con người tham gia trực tiếp vào quá trình trồng và chăm sóc nấm, từ đó trải nghiệm một cách cụ thể triết lý chữa lành và tái sinh thông qua các chu trình sinh học.
5. Chiến lược bền vững & vận hành xanh
Chiến lược bền vững của MUFA được thể hiện rõ qua hệ thống quản lý rác thải khép kín. Phôi nấm được sản xuất từ rác thải nông nghiệp, cấy tơ nấm và nuôi trồng ngay trong lòng công trình, cung cấp trực tiếp nguyên liệu cho nhà hàng. Sau thu hoạch, phôi nấm tiếp tục được ủ thành phân hữu cơ, phục vụ trồng cây, dược liệu và rau xanh trong khuôn viên dự án, khép kín vòng tuần hoàn vật chất. Túi nilon sử dụng trong quá trình trồng nấm được làm sạch, phân loại và tái sử dụng như một phần của không gian kiến trúc và các tác phẩm nghệ thuật, đưa rác thải trở thành một lớp vật liệu vận hành và giáo dục của công trình.
Trong bối cảnh thế giới tìm kiếm những giải pháp lớn, MUFA gợi mở một hướng đi khác: bền vững không đến từ sự vĩ đại, mà từ khả năng thấu hiểu những sinh thể nhỏ bé và âm thầm. MUFA không phải một công trình hoàn tất, mà là thực hành kiến trúc đang sống, phản ánh chính con người – luôn biến đổi, luôn tái sinh và luôn đi tìm ý nghĩa tồn tại của mình.